Arbeidsomstandigheden & coronavirus; wat moet een werkgever doen?

De coronacrisis duurt inmiddels circa twee jaar. Er gelden veel overheidsmaatregelen om verspreiding en besmetting van dit virus tegen te gaan. Dit heeft ook gevolgen voor maatregelen die werkgevers moeten nemen om een veilige werksituatie te waarborgen. Zijn deze regels door de coronacrisis gewijzigd?

In de arbeidsomstandighedenwet (‘Arbowet’) staan regels omtrent arbeidsomstandigheden vermeld. Deze regels worden uitgewerkt in de arbeidsomstandighedenregeling (‘Arboregeling’) en in het arbeidsomstandighedenbesluit (‘Arbobesluit’). Vanwege het coronavirus is het Arbobesluit (tijdelijk) gewijzigd. Wat is er veranderd?

In artikel 3.2. Arbobesluit staat vermeld dat de werkgever verplicht is om noodzakelijke maatregelen en voorzieningen te treffen om de besmetting van werknemers met het coronavirus te voorkomen of te beperken. Tot deze maatregelen en voorzieningen behoren in ieder geval het in acht nemen van voldoende hygiënische voorzieningen, het geven van doeltreffende voorlichting aan werknemers over de bestrijding van het coronavirus en het houden van adequaat toezicht op de naleving van deze noodzakelijke maatregelen en voorzieningen.

Welke maatregelen en voorzieningen de werkgever moet treffen, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Bovenstaande voorschriften zijn immers algemeen geformuleerd.

Vorig jaar heeft de rechtbank Limburg een uitspraak gedaan over het garanderen van een veilige werkplek. Wat was er aan de hand?

Deze zaak had betrekking op een secretaresse/ receptioniste. Deze werkneemster gaf aan dat zij tot de zogenoemde risicogroep van het coronavirus behoort, waardoor de kans op verregaande medische consequenties groot is indien zij met het coronavirus besmet zou raken. Volgens de werkneemster geldt met betrekking tot haar werk: ‘werk indien mogelijk thuis’.

Werkneemster heeft aan de werkgever kenbaar gemaakt dat zij enkel op haar werkplek durfde/wilde verschijnen om daar te werken als die werkplek veilig was gemaakt, maar deze werkplek zou daaraan niet voldoen. Deze secretaresse/ receptioniste bleef dus thuis. De werkgever stelde daarom dat sprake was van ‘werkweigering’, waardoor de loondoorbetaling werd stopgezet.

De werkneemster is bij de bedrijfsarts geweest. De bedrijfsarts had echter een duidelijke indicatie gesteld voor het thuiswerken van werkneemster, onder meer vanwege het behoren tot een risicogroep voor het coronavirus. De bedrijfsarts constateerde in haar advies verder dat de werkgever het thuiswerken niet faciliteert. Indien thuiswerken volgens de werkgever niet tot de mogelijkheden behoort, zal de werkgever moeten zorgdragen voor een veilige werkplek, in casu een balie die is afgeschermd met plexiglas en afgeschermd van de looproute langs de balie, aldus de bedrijfsarts. Wat oordeelde de rechter?

De rechtbank oordeelde dat voorop staat dat het aan de werkgever is om ervoor te zorgen dat haar werknemers op een veilige werkplek kunnen werken c.q. beschikking hebben over veilige werkomstandigheden. In verband met het coronavirus heeft de overheid in ieder geval sinds maart 2020 landelijke, heldere adviezen verstrekt over het inrichten van veilige werkplekken, aangegeven wie ten aanzien van het coronavirus tot de zogenoemde risicogroepen behoren en dat zoveel, waar mogelijk, thuis gewerkt diende te worden.

Kort gezegd, stelde de rechtbank vast dat de werkgever onvoldoende maatregelen had genomen om een veilige werkplek voor de werkneemster te garanderen. Volgens de rechtbank had de werkgever ook geen andere werkzaamheden aangeboden die werkneemster vanuit huis had kunnen verrichten of thuiswerkmogelijkheden heeft willen faciliteren. De werkgever moet het loon dus (met terugwerkende kracht) doorbetalen.