Geen reiskostenvergoeding meer wegens thuiswerken: instemmingsplichtig?

Vanaf vorig jaar werd in verband met Corona door veel werknemers ineens volop thuisgewerkt. Ook nu is thuiswerken nog aan de orde van de dag. Veel werkgevers hebben de reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer hierop aangepast of opgeschort. Maar is hiervoor instemming van de Ondernemingsraad vereist?

Een ondernemer en zijn Ondernemingsraad verschilden hierover van mening. Nadat de ondernemer de opschorting van de reiskostenvergoeding per mei 2020 toch doorzette, stapte de Ondernemingsraad dan ook naar de rechter. De kantonrechter moest vervolgens beoordelen of een reiskostenvergoeding valt onder één van de regelingen die op grond van artikel 27 WOR instemmingsplichtig zijn.

De kantonrechter kwam tot het oordeel dat dat niet het geval is. Dit werd als volgt beargumenteerd door de kantonrechter. Een reiskostenvergoeding is een regeling, in feite een secundaire arbeidsvoorwaarde, waardoor een werknemer zonder daartoe kosten te hoeven maken naar en van zijn of haar werkplek kan reizen. Uit de bewoording van de bepaling in het betreffende arbeidsreglement bleek naar de overtuiging van de kantonrechter dat de reiskostenregeling die ter beoordeling voorlag ook als zodanig bedoeld was. Omdat de reiskostenvergoeding een zuivere kostenvergoeding is, is het logisch dat de vergoeding in de gevallen genoemd in het betreffende arbeidsreglement (zoals ziekte, langdurige vakantie en uitzending) vervalt, maar is het ook logisch dat de vergoeding vervalt indien thuiswerken de norm wordt. Dat bepaalde werknemers in dat geval een zeker voordeel missen, maakt niet dat de reiskostenvergoeding daarmee een regeling wordt in de zin van artikel 27 WOR. De lijst van regelingen in artikel 27 WOR is immers limitatief en kostenvergoedingen in het algemeen en reiskostenvergoedingen in het bijzonder worden in het artikel niet genoemd. Oftewel, er is volgens de kantonrechter geen instemming van de Ondernemingsraad vereist voor het opschorten c.q. (tijdelijk) wijzigen van de reiskostenvergoeding.

Een duidelijke uitspraak, maar toch is het goed om als ondernemer en Ondernemingsraad alert te zijn. Het komt namelijk regelmatig voor dat de bevoegdheden van een Ondernemingsraad zijn uitgebreid, bijvoorbeeld in een ondernemingsovereenkomst. Afgesproken is dan dat de lijst van onderwerpen, waarvoor de Ondernemingsraad instemmingsrecht heeft, vrijwillig wordt aangevuld met onderwerpen. Ook zien wij regelmatig dat in een arbeidsvoorwaardenreglement expliciet is afgesproken dat de arbeidsvoorwaarden en regelingen in het reglement slechts gewijzigd kunnen worden ‘in overleg met de ondernemingsraad’ of ‘na goedkeuring door de Ondernemingsraad’. In dergelijke gevallen is er dus wel een belangrijke rol voor de Ondernemingsraad weggelegd.

Rechtbank Den Haag 22 januari 2021 ECLI:NL:RBDHA:2021:5312 (datum publicatie: 25 mei 2021).