Ziek of niet ziek? Hoe het arbeidsrecht en het sociaalverzekeringsrecht verschillend omgaan met verslaving.

Dienstverlening aan de ZW-ERD doe je er niet zomaar even bij. Het vergt echt andere kennis, en de verschillen met de reguliere Poortwachterbegeleiding zijn groot, veel groter dan vaak wordt gedacht. Wist je bijvoorbeeld dat in het arbeidsrecht verslaving gezien wordt als ziekte, maar in het kader van de Ziektewet niet?

Poortwachter
Met de reguliere Poortwachterbegeleiding bedoel ik de begeleiding van zieke werknemers in de eerste 104 weken van hun ziekte. Werknemers die nog in dienst zijn en waarbij de kaders bepaald worden door (met name) het Burgerlijk Wetboek. Oftewel: het arbeidsrecht is hier van toepassing.

ZW-ERD
Bij de uitvoering van het ZW-eigenrisicodragerschap gaat het om zieke werknemers die al uit dienst zijn. De ex-werkgever (die ZW-ERD is) is verantwoordelijk voor de re-integratie en betaalt de uitkering. Omdat het hier gaat om de uitvoering van de ZW, zijn de bepalingen uit de ZW leidend. Hier is dus het sociaalverzekeringsrecht van toepassing.

Verslaving
En dan komen we op een interessant punt. Want het arbeidsrecht kijkt anders naar verslavingen dan het sociaalverzekeringsrecht.

Arbeidsrecht
In het arbeidsrecht geldt dat verslaving een ziekte is. Dat betekent dat er recht is op loon en ontslagbescherming. Zo oordeelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vorig jaar nog dat alcoholverslaving een ziekte is en de werknemer niet op staande voet ontslagen kon worden.

Sociaalverzekeringsrecht
Maar dan het sociaalverzekeringsrecht. Volgens de Centrale Raad is een verslaving op zichzelf niet aan te merken als ziekte. Ook de sociale problemen die volgen uit de verslaving worden niet gezien als ziekte.

Bij de vaststelling van een uitkeringsrecht wordt alleen rekening gehouden met:
·     Objectiveerbare medische beperkingen die voortvloeien uit de verslaving;
·     Opname of behandeling als gevolg van de verslaving.

Voorbeeld
Bij “medische beperkingen die voortvloeien uit de verslaving” kun je denken aan:
·     Levercirrose en slokdarmklachten door alcoholmisbruik;
·     Korsakov door alcoholmisbruik.

Ook onderliggende psychische problematiek wordt betrokken bij de ZW-beoordeling. Denk daarbij aan persoonlijkheidsstoornissen en depressieve-stemmingsstoornissen.

Onderzoek
De rechtbank Overijssel oordeelde dat het op de weg van de UWV-arts ligt te onderzoeken in hoeverre sprake is van objectiveerbare medische beperkingen als gevolg van verslaving. In deze zaak werd door de UWV-arts de focus gelegd op de vraag of überhaupt sprake was van middelengebruik. Dat was te kort door de bocht en onzorgvuldig. Het onderzoek moest breder en diepgaander. Iets om, ook voor de ZW-ERD, rekening mee te houden!

Tip!
Houd jij je bezig met dienstverlening aan de ZW-ERD en wil je dat goed doen? Meld je dan aan voor de cursus die Natascha Schenk hierover geeft met Pascal Willems. In twee uur word je helemaal bijgepraat: