Onder omstandigheden informatieplicht voor werkgever bij wijziging fiscale wetgeving

Op 22 september 2023 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat een werkgever uit hoofde van goed werkgeverschap onder omstandigheden gehouden kan zijn om een werknemer in kennis te stellen van een wijziging in regelgeving die voor diens fiscale positie van belang is.

Feiten

Deze zaak betrof twee werknemers met de Zwitserse nationaliteit, die vanaf begin jaren negentig werkzaam waren als verkeersvlieger voor KLM. Omdat deze werknemers woonachtig en belastingplichtig waren in Zwitserland had de Nederlandse Belastingdienst in 1991 voor beiden een vrijstellingsverklaring afgegeven. Deze verklaring dient ervoor om te voorkomen dat deze werknemers dubbele belasting zouden betalen (zowel in Nederland als in Zwitserland). In 2012 wijzigt echter het belastingverdrag tussen Nederland en Zwitserland. Dit leidt ertoe dat de Nederlandse Belastingdienst in 2017 en 2018 navorderingsaanslagen inkomstenbelasting aan deze werknemers oplegt over de jaren vanaf 2012. Deze navorderingsaanslagen bedroegen € 1,1 miljoen en € 600.000. Ook houdt KLM over de jaren 2012 t/m 2017 geen loonbelasting in op de aan de werknemers betaalde brutoloon.

De werknemers starten vervolgens een procedure tegen KLM en vorderen (primair) dat KLM wordt veroordeeld tot betaling van de bedragen die zij op grond van de opgelegde of nog op te leggen navorderingsaanslagen inkomstenbelasting aan de Nederlandse Belastingdienst moeten betalen over het door hen ontvangen loon, of (subsidiair) tot vergoeding van de schade die zij hebben geleden als gevolg van de opgelegde of nog op te leggen navorderingsaanslagen inkomstenbelasting. Hieraan leggen de werknemers ten grondslag dat KLM in strijd met de norm van goed werkgeverschap (ex art. 7:611 BW) heeft gehandeld, door hen niet tijdig te waarschuwen voor de gevolgen van de verdragswijziging en door ten onrechte vanaf 2012 geen loonbelasting op hun loon in te houden.

Juridisch

Bij de kantonrechter wordt voor recht verklaard dat KLM aansprakelijk is voor 50% van de door de werknemers geleden schade. Het Hof heeft de vorderingen van de werknemers alsnog afgewezen. Het Hof legt hieraan ten grondslag dat KLM duidelijk heeft gesteld dat de fiscale situatie, meer in het bijzonder de gevolgen van fiscale wetswijzigingen, niet alleen in veel landen zeer divers is, zodat van KLM alleen daarom al niet verwacht mag worden – ook niet uit hoofde van goed werkgeverschap – dat zij dat allemaal bijhoudt voor haar werknemers en haar werknemers daarover tijdig informeert. Daarnaast is het de werknemer die verantwoordelijkheid draagt voor de nakoming van zijn fiscale verplichtingen, zowel in zijn woon-, als in zijn werkland. KLM heeft daarin geen adviserende taak.

De werknemers gaan hiertegen in cassatie. Zij klagen dat KLM daartoe wel degelijk gehouden was, aangezien (i) zij een grote professionele werkgever is met een eigen fiscale afdeling en vele in het buitenland wonende werknemers, (ii) het ging om een verdragswijziging die mogelijk tot gevolg zou hebben dat, anders dan voorheen, sommige van haar werknemers inkomstenbelasting in Nederland verschuldigd zouden worden en KLM loonbelasting op het loon van deze werknemers zou moeten inhouden en afdragen en (iii) KLM van de verdragswijziging op de hoogte was en overigens (in verband met haar verantwoordelijkheid voor inhouding van loonbelasting) ook behoorde te zijn.

De Hoge Raad acht deze klachten gegrond. De Hoge Raad geeft aan dat een werknemer zelf verantwoordelijk is voor correcte nakoming van zijn fiscale verplichtingen en dat de werkgever daarbij in beginsel geen adviserende taak heeft, kan laatstgenoemde uit hoofde van goed werkgeverschap onder omstandigheden wel gehouden zijn de werknemer in kennis te stellen van een wijziging van regelgeving die voor diens fiscale positie van belang is. Dit zal in het bijzonder het geval kunnen zijn als de desbetreffende informatie evenzeer van belang is voor de verplichting tot inhouding en afdracht van loonbelasting, die op de werkgever rust. Een werkgever behoort uit hoofde van die verplichting immers van dergelijke informatie op de hoogte te zijn. Ook is van belang of en in hoeverre de werknemer nadelige gevolgen kan ondervinden van onbekendheid met bedoelde informatie.

Opmerking

Deze uitspraak ziet op de open norm van art. 7:611 BW, het goed werkgever- & werknemerschap. Op grond van deze open norm kunnen zowel op de werkgever als de werknemer informatieplichten en/of waarschuwingsplichten rusten. Deze uitspraak van de Hoge Raad voegt een extra voorbeeld toe aan hetgeen van een werkgever verwacht kan worden op basis van deze norm. Volgens de Hoge Raad kan onder het goed werkgeverschap, onder omstandigheden, aldus ook worden verstaan de plicht om werknemers te informeren en/of adviseren over veranderende fiscale regelingen. Dus werkgevers met buitenlandse werknemers in dienst, wees alert!

Hoge Raad, 22 september 2023, ECLI:NL:HR2023:1276, 22/03169