Worden nul-uren en min-max afgeschaft?!

Gister verscheen de Hoofdlijnenbrief van de minister van SZW. Deze brief beschrijft de koers die is ingezet naar een ’toekomstbestendige arbeidsmarkt’. Onderdeel daarvan is dat werkenden meer ‘zekere’ contracten krijgen en dat er maatregelen worden genomen om te zorgen voor een gelijker speelveld tussen werknemers en zelfstandigen, met meer duidelijkheid over de vraag wanneer er gewerkt wordt als werknemer of zelfstandige. En daar wachten we inmiddels al een tijdje op…

De brief bevat een aantal thema’s, twee daarvan lichten we hierna nader toe. Het eerste thema is dat duurzame arbeidsrelaties worden gestimuleerd en dat tijdelijke contracten en driehoeksrelaties verder worden gereguleerd. Dit betekent dat oproepcontracten in de huidige vorm worden afgeschaft. Uitzondering hierop vormen scholieren en studenten.

De afschaffing van oproepcontracten betekent dat nulurencontracten en min-maxcontracten in de huidige vorm niet langer toegestaan zijn. Deze contracten zullen worden vervangen door een zogenaamd basiscontract. Hoe dat basiscontract eruit komt te zien is nog niet bekend, maar duidelijk is dat er meer zekerheid over het aantal (basis)uren en de beschikbaarheid van de werknemer moet komen, zodat een werknemer bijvoorbeeld een tweede baan kan nemen die bij kan dragen aan economische zelfstandigheid.

Een ander belangrijk thema is een gelijker speelveld tussen werknemer en zelfstandige, meer duidelijke en opeisbare regels en handhaving. Klopt, dit probleem is nog steeds niet opgelost! In de brief wordt benadrukt dat er allerlei redenen kunnen zijn om als zelfstandige te willen werken en voor een werkgever/opdrachtgever om met zelfstandigen te willen werken. Genoemd wordt dat werknemerschap en het werken als zelfstandige minder van elkaar verschillen dan voorheen. Het lijkt erop dat er op wordt ingezet dat de contractvormen meer naar elkaar toe groeien, in plaats van dat er echt een oplossing komt.

Zo wordt er ingezet op een zogenaamd gelijker speelveld met betrekking tot de sociale zekerheid en fiscaliteit. Er komt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen, mogelijkheden om pensioen op te bouwen voor zelfstandigen en de zelfstandigenaftrek wordt beperkt. Verder is het de bedoeling dat er mogelijkheden komen voor zelfstandigen om collectief te onderhandelen. In de brief wordt wel aangegeven dat een gelijker speelveld tussen werknemers en zelfstandigen niet betekent dat de contractvorm irrelevant wordt; er zullen (kosten)verschillen blijven bestaan tussen het werken als werknemer en als zelfstandige.

Om die reden zal meer duidelijkheid worden gecreëerd over de vraag wanneer gewerkt wordt als werknemer, of als zelfstandige. Ook is aangekondigd dat het toezicht en handhaving op schijnzelfstandigheid zal worden verbeterd. Zo ver is het nu nog niet, maar wij houden u van deze – en andere aangekondigde ontwikkelingen – vanzelfsprekend op de hoogte!