Waarom een verbod op het aanvragen van een WW-uitkering of ziekmelding in de VSO geen garantie biedt.

Kun je in de vaststellingsovereenkomst (VSO) afspreken dat de werknemer geen WW-uitkering mag aanvragen? Of dat hij zich niet ziek mag melden binnen vier weken na uitdiensttreding? Veel werkgevers willen zo’n afspraak maken, maar de vraag is of dit juridisch houdbaar is.

Belang werkgever
Dergelijke bepalingen komen nog regelmatig voor en zijn vaak bedoeld om de financiële risico’s voor de (eigenrisicodragende) werkgever te beperken. Als er kans is op uitkeringslasten, daalt de bereidheid om een VSO te sluiten of een hogere vergoeding te bieden. Maar biedt zo’n bepaling nu echt zekerheid?

Voorbeeld 1: WW-uitkering
Nee! Dat blijkt bijvoorbeeld uit deze zaak bij de Centrale Raad:

Werknemer sprak in de VSO af geen WW-uitkering aan te vragen in ruil voor een hogere vergoeding (€101.776,- bruto), maar deed dit toch. Hierdoor draait de WW-eigenrisicodragende werkgever op voor dubbele lasten.

Ondanks de afspraak in de VSO had deze werknemer wel recht op een WW-uitkering. Bij het vaststellen van het WW-recht zijn namelijk de bepalingen uit de WW leidend, en niet die van de VSO. Het UWV is niet gebonden aan de VSO maar aan de tekst van de WW.

Voorbeeld 2: ZW-uitkering
Hetzelfde geldt in feite voor de ZW-uitkering. Een voorbeeld uit de rechtspraak van de Centrale Raad:

Werknemer meldt zich in april 2019 ziek en tekent op 30 augustus een VSO met einde dienstverband per 1 oktober 2019. Daarin staat dat hij arbeidsgeschikt is en niet ziek uit dienst treedt. Toch meldt hij zich op 16 maart 2021 met terugwerkende kracht per 1 oktober 2019 ziek.

De contractuele afspraak dat hij niet ziek uit dienst zou gaan, staat aan het recht op een ZW-uitkering niet in de weg. Ook hier geldt: het UWV toetst op basis van de ZW, niet op basis van de VSO.

Risico
De werkgever die een VSO aanbood aan een zieke werknemer waarin stond dat de werknemer zich beter moest melden en zich niet meer ziek mocht melden tot vier weken na uitdiensttreding (ongeacht of zij ziek was) werd veroordeeld tot betaling van een billijke vergoeding van € 30.000,- vanwege ernstig verwijtbaat gedrag.

Wees hier dus terughoudend in!

Alternatief
Daarmee is overigens de kous niet af. Er zijn nog andere opties! Zo was er een werkgever (wederom een WW-ERD) die in de VSO afsprak dat een werknemer geen WW-uitkering mocht aanvragen en wanneer hij dat wèl zou doen, de uitkeringslasten op hem verhaald zouden worden. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden liet die afspraak in stand. De rechtbank Noord-Holland deed dat ook in een vergelijkbare uitspraak.

Tip!
Een andere tip voor de werkgever is het betwisten van het uitkeringsrecht op grond van verwijtbare werkloosheid of het plegen van een benadelingshandeling. Dat lukt niet in iedere zaak, maar het is de moeite waard dat te (laten) onderzoeken. Dan baseer je je namelijk niet op de VSO, maar op de WW en ZW-bepalingen.

Uitspraak Centrale Raad mbt aanvragen WW ondanks afspraak in VSO om dat niet te doen: https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:CRVB:2017:3477

Uitspraak Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden over het verhalen van de uitkeringslasten als WW-uitkering wel aangevraagd wordt ondanks afspraak in VSO:
https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2014:6501 (tussenarrest)
https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2015:3417 (eindarrest)

In vergelijkbare zin oordeelde ook de rechtbank Noord-Holland: https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBNHO:2015:4363

Uitspraak rechtbank Midden-Nederland over billijke vergoeding bij werkgever die VSO opdrong met afspraak dat werknemer zich hersteld moest melden en niet meer ziek mocht melden: https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBMNE:2024:5177

Uitspraak van de Centrale Raad over VSO met bepaling waarin staat dat werknemer niet ziek uit dienst gaat: https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:CRVB:2024:2291

Uitspraak Midden-Nederland over de afspraken dat werknemer zich niet ziek meldt: https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBMNE:2024:5177