Inschakelen bedrijfsrecherche prematuur: ernstig verwijtbaar handelen door werkgever

Als werkgever zijn er situaties waarin je een recherchebureau wil inschakelen. Maar let op! Het inschakelen van bedrijfsrecherche wordt gezien als een zware maatregel en moet daarom voldoen aan strikte regels. Het niet volgen van die regels kan vervelende financiële gevolgen hebben voor de werkgever.

Dat ondervond onlangs ook Profile Tyrecenter. Een werknemer in dienst van Profile Tyrecenter meldde zich medio 2021 ziek. Naast lichamelijke klachten was volgens de bedrijfsarts ook sprake van klachten ‘op het vlak van persoonlijk en sociaal functioneren, deels privé gerelateerd maar ook deels arbeidsgerelateerd’. Eind 2021 is de werknemer gestart met re-integreren. Eerst twee keer twee uur per week, later twee keer drie uur per week.

Begin 2022 heeft Profile Tyrecenter aan een recherchebureau, Wuite Recherche en Incasso, opdracht gegeven voor een zogenaamd observatieonderzoek naar de werknemer. Hangende het onderzoek is de werknemer weer volledig uitgevallen, na een incident op de werkvloer. Het recherchebureau heeft vervolgens in het onderzoeksrapport geconcludeerd dat ‘in de periode van 2 maart 2022 tot en met 1 april 2022 niet is gebleken dat werknemer ziek is’. Verder heeft het recherchebureau in het rapport vastgesteld dat werknemer in die periode ‘met zijn eigen bedrijf werkzaamheden heeft verricht’ en dat hij ‘veelvuldig met voertuigen heeft gereden van zijn woonadres naar diens garage’.

Aan werknemer wordt gevraagd te reageren op de bevindingen. Er ontstaat, voor zover daar nog geen sprake van was, een conflict. In de zomer van 2022 heeft mediation plaatsgevonden. Dit heeft niet tot een oplossing geleid. Uiteindelijk wordt de arbeidsovereenkomst na twee jaar ziekte opgezegd. Dan stapt de werknemer naar de rechter. Hij meent namelijk dat Profile Tyrecenter ernstig verwijtbaar heeft gehandeld en daarom een billijke vergoeding moet betalen.

Wat was dan het ernstig verwijtbaar handelen? Uit de uitspraak van het hof Den Bosch (ECLI:NL:GHARL:2024:6463) blijkt dat de werknemer verschillende voorvallen heeft aangehaald die volgens hem ernstig verwijtbaar zijn. Het hof merkt een van de gedragingen van de werkgever inderdaad als ernstig verwijtbaar aan; namelijk het opdracht geven aan het recherchebureau voor een observatieonderzoek naar de werknemer.

Het laten controleren van een werknemer buiten diens weten door een onderzoeksbureau is volgens het hof slechts aanvaardbaar onder bijzondere omstandigheden. Dat betekent dat er in elk geval sprake moet zijn van een situatie waarin tegen de werknemer concrete serieuze verdenkingen zijn gerezen van ernstige overtredingen. En daar gaat het hier mis. Want Profile Tyrecenter heeft tijdens de zitting herhaald dat er geruchten waren dat de werknemer werkte tijdens zijn arbeidsongeschiktheid. Deze ‘geruchten’ leveren geen concrete serieuze verdenkingen op die direct een onderzoek door een recherchebureau rechtvaardigen. Door deze handelswijze heeft Profile Tyrecenter gezorgd voor een vertrouwensbreuk en is de arbeidsongeschiktheid verergerd. Dit heeft uiteindelijk het einde van de arbeidsovereenkomst tot gevolg gehad. Het hof kent aan de werknemer een billijke vergoeding toe van € 17.000,00 bruto én de werkgever moet de advocaatkosten van de werknemer tot een bedrag van € 5.000,00 betalen.

Wat kun je hiervan leren? Bij geruchten had Profile Tyrecenter een gesprek met de werknemer moeten aangaan en aan hem moeten vragen of de geruchten enige waarheid bevatten. Als een werkgever gedragingen wil laten onderzoeken, zoals door de inzet van bedrijfsrecherche, dan geldt altijd dat dit moet voldoen aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. Dat betekent dat i.) de maatregel in verhouding moet staan tot de ernst van de situatie, en ii.)minder ingrijpende middelen eerst geprobeerd moeten worden.

Bij twijfel, bel ons!